ТР Иҗтимагый палатасының 2700дән артык күзәтүчесе сайлауларның үтә күренмәлелеген тәэмин итә
18 сентябрьдә «Татар-информ» мәгълүмат агентлыгы базасында тугызынчы чакырылыш Россия Федерациясе Федераль Собраниесе Дәүләт Думасына депутатлар сайлауларда, Биектау бер мандатлы сайлау округы буенча җиденче чакырылыш Татарстан Республикасы Дәүләт Советына өстәмә депутат сайлауларда һәм Татарстан Республикасы муниципаль берәмлекләренең вәкиллекле органнарына өстәмә депутатлар сайлауларда тавыш бирү барышын яктыртучы массакүләм мәгълүмат чаралары өчен бердәм мәгълүмат үзәге ачылды.
Үзәкнең беренче эш көнендә «Иҗтимагый күзәтү, Иҗтимагый күзәтү үзәге эшли башлау һәм кеше хокукларын үтәү турында» дигән темага матбугат конференциясе үткәрелде. Анда Татарстан Республикасы Иҗтимагый палатасы рәисе Александр Терентьев, Татарстан Республикасында Кеше хокуклары буенча вәкаләтле вәкил Сәрия Сабурская һәм сайлауларны күзәтү буенча иҗтимагый штаб җитәкчесе, Татарстан Республикасы Иҗтимагый палатасының хокукый мәсьәләләр һәм иҗтимагый контроль комиссиясе рәисе Тимур Какохо катнашты.
Александр Терентьев билгеләп үткәнчә, һәрбер сайлау циклы – ул барлык дәрәҗәдәге хакимият органнары өчен имтихан. Ул ассызыклаганча, сайлау системасы гражданнарга тавыш бирү өчен максималь мөмкинлекләр бирә:
«Иң мөһиме – безнең сайлау системасы кешеләргә кайда булуларына карамастан, кешегә нинди ысул белән уңайлы булуларына карамастан тавыш бирергә мөмкинлек бирә. Дистанцион рәвештә, онлайн, яшәү урыны яки тору урыны буенча. Кеше килеп, үзенә уңайлы булган җирдә тавыш бирсен өчен барлык шартлар да тудырыла».
Җәмәгатьчелек күзәтүе турында сөйләгәндә, Терентьев ТР Иҗтимагый палатасыннан участокларда 2700дән артык күзәтүче, ә кандидатлар һәм партияләр вәкилләрен исәпкә алганда – 14 000 нән артык кеше эшләячәген хәбәр итте.
Сәрия Сабурская мөмкинлекләре чикләнгән гражданнарның сайлау хокукларын тәэмин итү эше турында сөйләде. Аның сүзләренә караганда, республикада сайлау участокларының 95% тан артыгы уңайлы мохиткә ия: пандуслар, аскы катларда урнашу, коляскаларда хәрәкәтләнүче тавыш бирүчеләр өчен махсус кабинкалар, начар күрүчеләр өчен лупалар һәм трафаретлар. Моннан тыш, кеше хокуклары буенча вәкаләтле вәкил аппаратында 18 сентябрьдән сайлау хокукларын бозуга бәйле мөрәҗәгатьләр өчен кайнар линия оештырылды.
«Кеше хокуклары буенча вәкаләтле вәкил буларак, минем өчен Татарстан Республикасының һәр гражданының үз сайлау хокукын гамәлгә ашыру хокукы һәм мөмкинлеге булуы аеруча мөһим. Безнең бурыч – кешеләргә килеп туган проблемаларны хәл итәргә ярдәм итү һәм аларның хокукларын яклауга ярдәм итү», – дип ассызыклады Сабурская.
Тимур Какохо Иҗтимагый күзәтү үзәге эшенә җентекләп тукталды. Ул билгеләп үткәнчә, Иҗтимагый палата күзәтүчеләре кисәтүләрсез һәм хокук бозуларсыз штатлы эш режимын тәэмин итү өчен участокларга алар ачылганчы ук килә. Барлык күзәтүчеләр дә өйрәнүләр уздылар һәм чек-битләр алдылар – «күзәтүченең алтын стандарты».
«Уку процессында барлык күзәтүчеләр дә чек-битләр алды. Бу критерийлар буенча алар иртәдән мониторинг үткәрделәр һәм мәгълүматны ситуация үзәгенә тапшырдылар. Участок сайлау комиссиясе рәисенә карата кисәтүләр булган урыннарда алар әйтелде һәм шул ук вакытта төзәтелде», – дип сөйләде Какохо.
Ул оператив эш итүнең мисалын китерде: 24 участок ачылганда видеофиксация камералары бөтен тавыш бирү процессын колачламаган. Күзәтүчеләр ике минут эчендә участок сайлау комиссиясе рәисләренә мөрәҗәгать иттеләр, һәм камераларның эше шунда ук төзәтелде. «Бу хокук бозу буларак саналмый, күзәтүчеләребезнең һәм иҗтимагый күзәтү үзәге экспертларының игътибарлы эше күрсәткече», – дип аңлатты ул.
Матбугат үзәгендә өч көн дәвамында Татарстан Республикасы министрлыклары һәм ведомстволары, политологлар, политтехнологлар, ТР Үзәк сайлау комиссиясе, күзәтүчеләр корпусы вәкилләре һәм башка экспертлар катнашында 20дән артык матбугат конференциясе үткәрү планлаштырыла.